Makalah
ini Disusun untuk Memenuhi Tugas Mata Kuliah Telaah Bahan Ajar
Dosen
pembimbing: Nina Widyaningsih. M,Hum.
Disusun Oleh:
Yuyun Halimatul
Adawiyah NIM. 13144800040
Alfiyanti
meisyaroh NIM. 13144800043
Irawati
NIM.13144800035
Herlina NIM.
1314800045
PROGRAM STUDI BAHASA DAN SASTRA INDONESIA
FAKULTAS KEGURUAN DAN ILMU PENDIDIKAN
UNIVERSITAS PGRI YOGYAKARTA
2014
KATA
PENGANTAR
Puji syukur kehadirat Tuhan Yang Maha Kuasa atas segala limpahan
Rahmat, Taufik dan Hidayahnya sehingga kami dapat menyelesaikan makalah ini
dalam bentuk maupun isinya yang sangat sederhana dengan judul “Telaah Bahan
Ajar Bahasa Indonesia SMP N 1 kasihan”. Makalah ini diajukan
guna memenuhi tugas mata kuliah Telaah Bahan Ajar , Fakultas Keguruan dan Ilmu
Pendidikan Universitas PGRI Yogyakarta.
Oleh karena itu penyusun mengucapkan
terima kasih kepada Dosen mata kuliah Telaah Bahan Ajar , Ibu Nina Widyaningsih
M.Hum yang telah memberikan tugas, petunjuk, kepada penulis sehingga penulis
termotivasi dan dapat menyelesaikan tugas ini.
Makalah ini kami akui masih banyak kekurangan. Oleh kerena
itu kami harapkan kepada teman-teman untuk memberikan masukan-masukan yang bersifat
membangun untuk kesempurnaan makalah ini.
Semoga makalah ini dapat bermanfaat dan
menjadi sumbangan pemikiran bagi pihak yang membutuhkan, khususnya bagi
penyusun sehingga tujuan yang diharapkan dapat tercapai. Semoga Allah SWT senantiasa meridhai segala usaha kita. Amin.
Yogyakarta, 17 Desember 2014
Penyusun
BAB I
PENDAHULUAN
A.
Latar Belakang Masalah
SMP N I Kasihan bantul dalam proses pembelajaran
sudah menggunakan kurikulum 2013 terkecuali kelas IX. Buku yang digunakan dalam
proses pembelajaran menggunakan buku paket dari kementrian pendidikan dan
kebudayaan serta buku pendampingnya berupa LKS dari penerbit yang beragam, tetapi
yang ,enjai acuan pertama dalam proses belajar mengajar yaitu menggunakan buku
paket dari Kementrian Pendidikan dan Kebudayaan (Kemendikbud), dan latihan
siswa lebih menekankan ke internet.
Media pembelajaran yang digunakan dalam proses
pembelajaran SMP N 1 Kasihan Bantul menggunakan metode ceramah, dan alat
pembelajarannya menggunakan LCD, yang kini sedang dalam proses penambahan LCD
disetiap kelas. Di SMP N 1 Kasihan
Bantul yang menggunakan LCD hanya kelas VIII saja, untuk sementara ini
pembelajaran LCD secara bergiliran.
Guru Bahasa Indonesia Kasihan Bantul untuk sementara
telaah bahan ajarnya masih membaca dan dilihat secara sepontan ketika mengajar,
dikarenakan guru Bhasa Indonesia SMP 1 Kasihan Bantul mempunyai kendala jam
mengajar yang sangat padat. Sehingga guru SMP N 1 Kasihan Bantul belum
melakukan telaah bahan ajar secara efektif.
BAB II
PEMBAHASAN
A.
Pengertian Bahan Ajar
Bahan
ajar adalah seperangkat materi yang disusun secara sistematis baik tertulis
maupun tidak, sehingga tercipta lingkungan yang memungkinkan siswa untuk
belajar.
B.
Tujuan dan Manfaat Bahan Ajar
Menyediakan
bahan ajar yang sesuai dengan tuntutan kurikulum dengan mempertimbangkan
kebutuhan siswa
1.
Membantu siswa memperoleh alternatif
bahan ajar
2.
Memudahkan guru melaksanakan
pembelajaran.
C.
Manfaat bagi Guru
1.
Memperoleh bahan ajar yang sesuai dengan
karakteristik siswanya
2.
Tidak tergantung kepada buku paket
3.
Memperkaya pengetahuan
4.
Menambah wawasan dan pengalaman guru
5.
Menciptakan pembelajaran yang efektif
antara guru dan siswa
6.
Menambah angka kredit jika diterbitkan
menjadi buku
D.
Manfaat bagi siswa
1.
Kegiatan pembelajaran menjadi lebih
menarik
2.
Kesempatan belajar secara mandiri dan
mengurangi ketergantungan terhadap kehadiran guru.
3.
Mendapatkan kemudahan dalam mempelajari tiap kompetensi.
Berikut ini laporan
Observasi Telaah Bahan Ajar di SMP N 1 kasihan Bantul kelas VII A dan VII B.
Dari kedua wacana yang
telah kami telaah, siswa kelas VII A lebih unggul dibandingkan dengan siswa
kelas VII B. Siswa kelas VII A dan VII B lebih memahami wacana dari buku paket
atau dari kemendikbud dikarenakan jenis katanya tidak baku dibandingkan dengan
wacana BSE yang baku.
Kata salah yang sering
muncul dari kelas A dan kelas B pada wacana BSE dari kata “itu” yang merupakan jenis kata penghubung sehingga siswa lebih
banyak menjawab dengan menggunakan kata “ini”.
Kata salah kedua yang sering muncul yaitu “kemanusiaan”
dari jenis kata benda, hal ini dikarenakan kata “kemanusiaan” lebih baku dan
penggunaannya jarang sehingga sulit diingat oleh siswa.
Kata salah yang sering
muncul dari kelas A dan kelas B pada wacana Kemendikbud adalah kata “tersebut” dari
jenis kata penghubung, hal ini dikarenakan penggunaan dari kata “tersebut”
penggunaannya dapat diganti dengan kata ini dan itu.
BAB
III
PENUTUP
KESIMPULAN
Bahan
ajar adalah seperangkat materi yang disusun secara sistematis baik tertulis
maupun tidak, sehingga tercipta lingkungan yang memungkinkan siswa untuk
belajar.
SMP
N I Kasihan bantul dalam proses pembelajaran sudah menggunakan kurikulum 2013
terkecuali kelas IX. Buku yang digunakan dalam proses pembelajaran menggunakan
buku paket dari kementrian pendidikan dan kebudayaan serta buku pendampingnya
berupa LKS.
Dari
kedua wacana yang telah kami telaah, siswa kelas VII A lebih unggul
dibandingkan dengan siswa kelas VII B. Siswa kelas VII A dan VII B lebih
memahami wacana dari buku paket atau dari kemendikbud dikarenakan jenis katanya
tidak baku dibandingkan dengan wacana BSE yang baku.
SARAN
1.
Pemerintahan harus meratakan bahan ajar
yang sama kesetiap sekolah
2.
Guru dalam mengajar harus menelaah bahan
ajar yang akan digunakan dalam proses pembelajaran
3.
Pihak sekolah harus memilih bahan ajar
yang tepat kepada siswa
DAFTAR
PUSTAKA
Kementrian
pendidikan dan kebudayaan . 2013. Bahasa
Indonesia wahana Pengetahuan. Jakarta: Balitbang, Kemdikbud.
LAMPIRAN-LAMPIRAN
LAMPIRAN-LAMPIRAN
| Laporan Observasi Wacana BSE Telaah Bahan Ajar di SMP N 1 kasihan Bantul kelas VII A | ||||||||||||||||||||||||
| NO | Kunci Jawaban | Jenis Kata | Nama Siswa | |||||||||||||||||||||
| Arini | Arina | Anisa | Adinda | Anida | Alifa | Bili | Bagas | Bagus | Candra | Cici | Chintia | Dudi | Dedi | Dika | Dumang | Dila | Erna | erni | Erika | SALAH | BENAR | |||
| 1 | Kisaran | Keterangan | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 0 | 20 |
| 2 | Dengan | Penghubung | B | S | S | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | 4 | 16 |
| 3 | Itu | Penghubung | S | S | S | S | S | B | S | S | S | B | S | S | B | S | B | S | B | S | S | B | 14 | 6 |
| 4 | Dirinya | Benda | B | S | B | S | B | S | B | S | B | B | S | S | B | S | B | B | S | B | B | S | 9 | 11 |
| 5 | Harus | Keterangan | B | B | S | B | S | B | S | B | B | B | S | B | B | S | S | S | S | S | B | S | 10 | 10 |
| 6 | Dapat | Kata kerja | B | B | B | S | S | B | B | B | B | S | S | B | S | B | S | S | S | S | B | B | 9 | 11 |
| 7 | Positif | Sifat | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | S | S | B | S | B | 13 | 7 |
| 8 | Diberikan | Kata kerja | B | B | B | S | B | B | B | B | B | S | B | S | B | S | B | B | S | S | S | S | 8 | 12 |
| 9 | Berperilaku | Kata kerja | S | S | S | B | S | B | S | S | B | S | B | B | B | B | S | S | B | S | B | S | 11 | 9 |
| 10 | Santun | Sifat | B | B | S | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | S | 4 | 16 |
| 11 | Gejolak | Sifat | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 19 | 1 |
| 12 | Dan | Penghubung | S | S | S | B | S | S | S | S | B | S | B | S | S | S | S | S | B | B | S | S | 15 | 5 |
| 13 | Juga | Penghubung | B | S | S | B | S | B | S | S | B | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 7 | 13 |
| 14 | Masa | Keterangan | B | B | B | S | S | B | B | B | S | S | B | S | S | S | S | B | S | B | B | B | 9 | 11 |
| 15 | Sulit | Sifat | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | S | S | B | B | S | S | 7 | 13 |
| 16 | Diri | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | B | B | S | S | S | S | B | 6 | 14 |
| 17 | Di | Kata depan | B | S | S | B | B | B | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 4 | 16 |
| 18 | Di | Kata depan | S | B | B | B | B | S | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 3 | 17 |
| 19 | Seperti | Penghubung | B | S | S | B | B | B | S | S | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 5 | 15 |
| 20 | Dewasa | Sifat | S | B | B | B | S | S | B | B | B | S | B | S | S | S | S | S | S | B | B | B | 10 | 10 |
| 21 | Itu | Penghubung | B | S | B | B | S | B | S | B | B | S | B | S | S | S | S | S | B | B | B | B | 10 | 10 |
| 22 | Hal-hal | Benda | B | B | B | S | S | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | B | 11 | 9 |
| 23 | Pendidikan | Benda | S | S | S | S | B | S | S | S | S | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 9 | 11 |
| 24 | Dapat | Kata kerja | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 19 | 1 |
| 25 | Di | Kata depan | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | B | S | S | 8 | 12 |
| 26 | Diajari | Kata kerja | S | B | B | S | B | S | B | B | S | B | B | S | S | S | S | B | B | B | S | S | 10 | 12 |
| 27 | Kebaikan | Benda | B | B | B | S | S | B | B | B | S | S | S | B | B | B | B | S | S | B | B | B | 7 | 13 |
| 28 | Manusia | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | S | B | B | S | S | B | B | 6 | 14 |
| 29 | Sosial | Benda | B | S | S | B | S | B | S | S | B | S | S | S | B | B | B | B | B | S | S | S | 11 | 9 |
| 30 | Diajari | Kata kerja | B | S | B | B | B | B | S | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | B | B | B | 8 | 12 |
| 31 | Nilai | Benda | S | S | B | B | B | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 4 | 16 |
| 32 | Kemanusiaan | Benda | S | S | S | B | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 18 | 2 |
| 33 | Sifat | Benda | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | B | S | S | B | S | B | B | 14 | 6 |
| 34 | Cinta | Sifat | S | B | B | B | S | S | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | 7 | 13 |
| 35 | Itu | Penghubung | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 19 | 1 |
| 36 | Suka | Sifat | B | B | B | B | S | B | B | B | B | S | B | S | B | S | B | B | B | B | B | B | 4 | 16 |
| 37 | Dan | Penghubung | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 9 | 11 |
| 38 | Yang | Penghubung | B | S | S | S | B | B | S | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 6 | 14 |
| 39 | Remaja | Benda | S | B | B | S | B | S | B | B | S | B | S | B | S | S | S | S | B | B | B | S | 9 | 11 |
| 40 | Dengan | Kata depan | B | S | S | B | S | B | S | S | B | S | S | S | S | S | S | B | B | S | S | S | 14 | 6 |
| 41 | Pendidikan | Benda | S | S | B | B | B | S | S | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 5 | 15 |
| 42 | Remaja | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | S | S | B | B | S | S | 5 | 15 |
| 43 | Bisa | Sifat | S | B | B | B | B | S | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 12 | 8 |
| 44 | Nasional | Keterangan | S | B | B | S | B | S | B | B | S | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 5 | 15 |
| JUMLAH BENAR | 25 | 24 | 26 | 27 | 22 | 27 | 23 | 27 | 29 | 24 | 23 | 20 | 23 | 21 | 22 | 20 | 25 | 28 | 25 | 24 | JUMLAH | |||
| JUMLAH SALAH | 19 | 20 | 18 | 17 | 22 | 17 | 21 | 17 | 15 | 20 | 21 | 24 | 21 | 23 | 22 | 24 | 19 | 16 | 19 | 20 | 397 | 485 | ||
| Laporan Observasi Wacana BSE Telaah Bahan Ajar di SMP N 1 kasihan Bantul kelas VII B | ||||||||||||||||||||||||
| NO | Kunci Jawaban | Jenis Kata | Nama Siswa | |||||||||||||||||||||
| Asih | Amira | Budi | Belli | Citra | Cucu | Denok | Desi | Emil | Endah | Een | Dani | Dimas | Fitra | Fitri | Galih | Ginanjar | Huana | husni | Indah | SALAH | BENAR | |||
| 1 | Kisaran | Keterangan | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 0 | 20 |
| 2 | Dengan | Penghubung | B | S | S | B | B | S | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | 5 | 14 |
| 3 | Itu | Penghubung | S | S | S | S | S | B | S | S | S | B | S | S | B | S | B | S | B | S | S | B | 14 | 6 |
| 4 | Dirinya | Benda | B | S | B | S | B | S | B | S | B | B | S | S | B | S | B | B | S | B | B | S | 9 | 11 |
| 5 | Harus | Keterangan | B | B | S | B | S | B | S | B | B | B | S | B | B | S | S | S | S | S | B | S | 10 | 10 |
| 6 | Dapat | Kata kerja | B | B | B | S | S | B | B | B | B | S | S | B | S | B | S | S | S | S | B | B | 9 | 11 |
| 7 | Positif | Sifat | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | S | S | B | S | B | 13 | 7 |
| 8 | Diberikan | Kata kerja | B | B | B | S | B | S | B | B | B | S | B | S | B | S | B | B | S | S | S | S | 9 | 11 |
| 9 | Berperilaku | Kata kerja | S | S | S | B | S | B | S | S | B | S | B | B | B | B | S | S | B | S | B | S | 11 | 9 |
| 10 | Santun | Sifat | B | B | S | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | S | 4 | 16 |
| 11 | Gejolak | Sifat | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 19 | 1 |
| 12 | Dan | Penghubung | S | S | S | B | S | S | S | S | B | S | B | S | S | S | S | S | B | B | S | S | 15 | 5 |
| 13 | Juga | Penghubung | B | S | S | B | S | B | S | S | B | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 7 | 13 |
| 14 | Masa | Keterangan | B | B | B | S | S | S | B | B | S | S | B | S | S | S | S | B | S | B | B | B | 10 | 10 |
| 15 | Sulit | Sifat | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | S | S | B | B | S | S | 7 | 13 |
| 16 | Diri | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | B | B | S | S | S | S | B | 6 | 14 |
| 17 | Di | Kata depan | B | S | S | B | B | B | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 4 | 16 |
| 18 | Di | Kata depan | S | B | B | B | B | S | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 3 | 17 |
| 19 | Seperti | Penghubung | B | S | S | B | B | B | S | S | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 5 | 15 |
| 20 | Dewasa | Sifat | S | B | B | B | S | S | B | B | B | S | B | S | S | S | S | S | S | B | B | B | 10 | 10 |
| 21 | Itu | Penghubung | B | S | B | B | S | B | S | B | B | S | B | S | S | S | S | S | B | B | B | B | 9 | 11 |
| 22 | Hal-hal | Benda | B | B | B | S | S | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | B | 11 | 9 |
| 23 | Pendidikan | Benda | S | S | S | S | B | S | S | S | S | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 9 | 11 |
| 24 | Dapat | Kata kerja | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 19 | 1 |
| 25 | Di | Kata depan | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | B | S | S | 8 | 12 |
| 26 | Diajari | Kata kerja | S | S | B | S | B | S | B | B | S | B | B | S | S | S | S | B | B | B | S | S | 11 | 9 |
| 27 | Kebaikan | Benda | B | S | B | S | S | B | B | B | S | S | S | B | B | B | B | S | S | B | B | B | 8 | 12 |
| 28 | Manusia | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | S | B | B | S | S | B | B | 6 | 14 |
| 29 | Sosial | Benda | B | S | S | B | S | B | S | S | B | S | S | S | B | B | B | B | B | S | S | S | 11 | 9 |
| 30 | Diajari | Kata kerja | B | S | B | S | B | B | S | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | B | B | B | 10 | 10 |
| 31 | Nilai | Benda | S | S | B | B | B | S | S | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 5 | 15 |
| 32 | Kemanusiaan | Benda | S | S | S | B | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 18 | 2 |
| 33 | Sifat | Benda | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | B | S | S | B | S | B | B | 14 | 6 |
| 34 | Cinta | Sifat | S | B | B | B | S | S | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | 6 | 14 |
| 35 | Itu | Penghubung | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 19 | 1 |
| 36 | Suka | Sifat | B | B | B | B | S | B | B | B | B | S | B | S | B | S | B | B | B | B | B | B | 4 | 16 |
| 37 | Dan | Penghubung | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 10 | 10 |
| 38 | Yang | Penghubung | B | S | S | S | B | B | S | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | 7 | 13 |
| 39 | Remaja | Benda | S | B | B | S | B | S | B | B | S | B | S | B | S | S | S | S | B | B | B | S | 10 | 10 |
| 40 | Dengan | Kata depan | S | S | S | B | S | B | S | S | B | S | S | S | S | S | S | B | B | S | S | S | 15 | 5 |
| 41 | Pendidikan | Benda | S | S | B | B | B | S | S | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | S | 6 | 14 |
| 42 | Remaja | Benda | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | S | B | S | S | B | B | S | S | 7 | 13 |
| 43 | Bisa | Sifat | S | B | B | S | B | S | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 15 | 5 |
| 44 | Nasional | Keterangan | S | B | B | S | B | S | B | B | S | B | S | B | B | B | B | B | B | S | B | B | 6 | 14 |
| JUMLAH BENAR | 25 | 22 | 26 | 24 | 22 | 24 | 23 | 27 | 27 | 23 | 22 | 20 | 24 | 21 | 22 | 20 | 25 | 27 | 25 | 22 | JUMLAH | |||
| JUMLAH SALAH | 21 | 22 | 18 | 20 | 22 | 20 | 21 | 17 | 17 | 21 | 20 | 24 | 20 | 23 | 22 | 24 | 19 | 17 | 19 | 22 | 414 | 465 | ||
Laporan
Observasi Wacana Kemendikbud Telaah Bahan Ajar di SMP N 1 kasihan Bantul kelas VII A
| NO | Kunci Jawaban | Jenis Kata | Nama Siswa | |||||||||||||||||||||
| Dina | Restu | Aulia | Septi | Putri | Santy | Mega | Sari | Rani | Desti | Eggi | Hebby | Nova | Bayu | Miky | Hendri | Mitha | Martha | Devi | Fitri | Benar | Salah | |||
| 1 | Masyarakat | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 20 | 0 |
| 2 | Utara | Keterangan | B | S | S | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | 16 | 4 |
| 3 | Sendiri | Keterangan | S | S | S | S | S | B | S | S | S | B | S | S | B | S | B | S | B | S | S | B | 7 | 13 |
| 4 | Begitu | Konjungsi | B | S | B | S | B | S | B | S | B | B | S | S | B | S | B | B | S | B | B | S | 11 | 19 |
| 5 | Masyarakat | Benda | B | B | S | B | S | B | S | B | B | B | S | B | B | S | S | S | S | S | B | S | 10 | 10 |
| 6 | Mengenal | Kata kerja | B | B | B | S | S | B | B | B | B | S | S | B | S | B | S | S | S | S | B | B | 11 | 9 |
| 7 | Teka-teki | Benda | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | S | S | B | S | B | 7 | 13 |
| 8 | Sekitar | Keterangan | B | B | B | S | B | B | B | B | B | S | B | S | B | S | B | B | S | S | S | S | 12 | 8 |
| 9 | Dahulu | Keterangan | S | S | S | B | S | B | S | S | B | S | B | B | B | B | S | S | B | S | B | S | 9 | 11 |
| 10 | Bernama | Kata kerja | B | B | S | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | S | 16 | 4 |
| 11 | Seorang | Nominal | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | 18 | 2 |
| 12 | Pulau | keterangan | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 20 | 0 |
| 13 | Toba | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 20 | 0 |
| 14 | Raja | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 15 | Bernama | kata kerja | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 20 | 0 |
| 16 | Sang | Sandang | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | 18 | 2 |
| 17 | Berperang | kata kerja | S | S | S | S | B | B | B | S | B | S | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | 13 | 7 |
| 18 | Manggale | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 20 | 0 |
| 19 | Tragisnya | Benda | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 3 | 17 |
| 20 | Raja | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | 19 | 1 |
| 21 | Semata | Benda | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | B | S | B | S | S | S | 17 | 3 |
| 22 | Kerajaannya | Benda | S | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | 11 | 9 |
| 23 | Sakit | Sifat | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | 17 | 3 |
| 24 | Raja | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 25 | Para | Sandang | S | B | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | B | B | S | S | S | S | S | S | 7 | 13 |
| 26 | Mengobati | Kata kerja | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | B | B | B | B | 13 | 7 |
| 27 | Kembali | Keterangan | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | B | B | B | B | B | 9 | 11 |
| 28 | Dukun | Benda | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | 2 | 18 |
| 29 | Kemudian | Penghubung | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 8 | 12 |
| 30 | Kembali | Keterangan | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | B | 3 | 17 |
| 31 | Dukun | Benda | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | 2 | 18 |
| 32 | Tersebut | Penghubung | S | S | S | S | S | B | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 2 | 18 |
| 33 | Manggale | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 34 | Kembali | Keterangan | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 12 | 8 |
| 35 | Raja | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 20 | 0 |
| 36 | Kayu | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 18 | 2 |
| 37 | Yang | Penghubung | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 38 | Kemudian | Penghubung | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | B | 3 | 17 |
| 39 | Oleh | Penghubung | B | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | 17 | 3 |
| 40 | Ke | kata depan | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 41 | Kekuatan | Benda | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 1 | 19 |
| 42 | Dapat | Kata kerja | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 2 | 18 |
| 43 | Alat | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 44 | Hari | Keterangan | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | 18 | 2 |
| 45 | Bisa | Kata kerja | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | 18 | 2 |
| 46 | Pun | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 47 | Manggale | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| JUMLAH BENAR | 31 | 33 | 30 | 31 | 30 | 32 | 30 | 30 | 30 | 26 | 27 | 26 | 33 | 32 | 33 | 28 | 32 | 31 | 32 | 30 | Jumlah | Jumlah | ||
| JUMLAH SALAH | 16 | 14 | 17 | 16 | 17 | 15 | 17 | 17 | 17 | 21 | 20 | 21 | 14 | 15 | 14 | 19 | 15 | 16 | 15 | 17 | 622 | 328 | ||
Laporan
Observasi Wacana Kemendikbud Telaah Bahan Ajar di SMP N 1 kasihan Bantul kelas VII B
| NO | Kunci Jawaban | Jenis Kata | Nama Siswa | |||||||||||||||||||||
| Dina | Restu | Aulia | Septi | Putri | Santy | Mega | Sari | Rani | Desti | Eggi | Hebby | Nova | Bayu | Miky | Hendri | Mitha | Martha | Devi | Fitri | Benar | Salah | |||
| 1 | Masyarakat | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 20 | 0 |
| 2 | Utara | Keterangan | B | S | S | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | 16 | 4 |
| 3 | Sendiri | Keterangan | S | S | S | S | S | B | S | S | S | B | S | S | B | S | B | S | B | S | S | B | 6 | 14 |
| 4 | Begitu | Konjungsi | B | S | B | S | B | S | B | S | B | B | S | S | B | S | B | B | S | B | B | S | 11 | 19 |
| 5 | Masyarakat | Benda | B | B | S | B | S | B | S | B | B | B | S | B | B | S | S | S | S | S | B | S | 10 | 10 |
| 6 | Mengenal | Kata kerja | B | B | B | S | S | B | B | B | B | S | S | B | S | B | S | S | S | S | B | B | 11 | 9 |
| 7 | Teka-teki | Benda | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | S | S | B | S | B | 7 | 13 |
| 8 | Sekitar | Keterangan | B | B | B | S | B | B | B | B | B | S | B | S | B | S | B | B | S | S | S | S | 12 | 8 |
| 9 | Dahulu | Keterangan | S | S | S | B | S | B | S | S | B | S | B | B | B | B | S | S | B | S | B | S | 9 | 11 |
| 10 | Bernama | Kata kerja | B | B | S | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | S | 16 | 4 |
| 11 | Seorang | Nominal | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 12 | Pulau | keterangan | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 20 | 0 |
| 13 | Toba | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 20 | 0 |
| 14 | Raja | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 15 | Bernama | kata kerja | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 20 | 0 |
| 16 | Sang | Sandang | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | 18 | 2 |
| 17 | Berperang | kata kerja | S | S | S | S | B | B | B | S | B | S | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | 13 | 7 |
| 18 | Manggale | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 20 | 0 |
| 19 | Tragisnya | Benda | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 3 | 17 |
| 20 | Raja | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | 19 | 1 |
| 21 | Semata | Benda | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | B | S | B | S | S | S | 17 | 3 |
| 22 | Kerajaannya | Benda | S | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | 11 | 9 |
| 23 | Sakit | Sifat | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | 16 | 4 |
| 24 | Raja | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 25 | Para | Sandang | S | B | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | B | B | S | S | S | S | S | S | 7 | 13 |
| 26 | Mengobati | Kata kerja | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | B | B | B | B | 13 | 7 |
| 27 | Kembali | Keterangan | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | B | B | B | B | B | 9 | 11 |
| 28 | Dukun | Benda | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | 2 | 18 |
| 29 | Kemudian | Penghubung | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 7 | 13 |
| 30 | Kembali | Keterangan | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | B | 3 | 17 |
| 31 | Dukun | Benda | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | 2 | 18 |
| 32 | Tersebut | Penghubung | S | S | S | S | S | B | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 2 | 18 |
| 33 | Manggale | Benda | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 34 | Kembali | Keterangan | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 11 | 9 |
| 35 | Raja | Benda | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 36 | Kayu | Benda | B | B | B | B | B | B | B | S | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 17 | 3 |
| 37 | Yang | Penghubung | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 38 | Kemudian | Penghubung | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | B | 2 | 18 |
| 39 | Oleh | Penghubung | S | S | S | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | 16 | 4 |
| 40 | Ke | kata depan | B | B | B | B | B | S | B | S | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 17 | 3 |
| 41 | Kekuatan | Benda | S | S | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 1 | 19 |
| 42 | Dapat | Kata kerja | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | B | S | S | S | S | S | S | S | S | S | 2 | 18 |
| 43 | Alat | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| 44 | Hari | Keterangan | B | S | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | 17 | 3 |
| 45 | Bisa | Kata kerja | S | B | S | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | 16 | 4 |
| 46 | Pun | Benda | B | S | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 18 | 2 |
| 47 | Manggale | Benda | B | B | B | B | B | B | B | B | B | S | B | B | B | B | B | B | B | B | B | B | 19 | 1 |
| JUMLAH BENAR | 29 | 30 | 28 | 31 | 30 | 31 | 30 | 25 | 30 | 26 | 27 | 26 | 33 | 32 | 33 | 28 | 32 | 31 | 32 | 30 | Jumlah | Jumlah | ||
| JUMLAH SALAH | 18 | 17 | 19 | 16 | 17 | 16 | 17 | 22 | 17 | 21 | 20 | 21 | 14 | 15 | 14 | 19 | 15 | 16 | 15 | 17 | 609 | 341 | ||